Gazeteciliğin Kuramsal Temelleri ✅ 34

 by Füsun Alver, 2007, 04.02.2025

# Kitabın 2007'den olması baya problem çünkü gazetecilik internetle beraber inanılmaz bir değişim yaşadı. 2007'de tam o kırılmaların olduğu dönemlere denk geliyor o yüzden biraz tarih kitabı gibi bakmalı sanırım.

# İnsomnia'sı olanlar gözünüz aydın. İlaca falan gerek yok şu girişi 1 sayfa okuyun uyursunuz zaten.

# Bu kitap kendini anlatmada inanılmaz seviyede kötü bir kitap. Halihazırda var olan kuramları olduğu gibi ya da daha basit anlatmak yerine veya onları güncellemek yerine aynı şeyleri bir daha bir daha bir daha söylüyor. Hani sırf dolu gözüksün diye uğraştığımız ödevler olur ya aynı onun gibi. Beki ben anlamıyorumdur ama benim kadar bir okura verdiği his bu maalesef. 

#Kitabın önemli bir kısmını sadece gözümle okuyorum. Anlamak düşünmek gibi hiçbir eyleme giremiyorum. Aslında böyle bir noktada bırakmam gerekir kitabı ama sıkılma sınırlarımı test etmek istiyorum. 

Çok yorucu bir kitap, eski bir kitap (en azından güncelden uzak), zor bir kitap, uyutucu bir kitap ve... Daha ne denir bilmiyorum. Akademik şeyleri okumak zordur çünkü farklı bir okuma ve anlayış gerektirir ama bu kadar mı zor olur okuması ondan emin olamıyorum. Bu kitabın o kadar belirli bir yönü yok ki sanki her anlatılan iç içe ve anlatılan kuramların olduğu halinden daha komplike, daha karışık halleri var burada. Tama bu kitapla ilgili sorunun çok önemli bir kısmı benim akademik okumaya pek gelemememden ama buna kitabın etkisinin az olduğunu düşünmekte büyük sıkıntılar yaşıyorum. Önceden de dediğim gibi bazı sınırlarımı görmek için bitirdim yoksa yarıda kalması kesindi. 

34
26.02.2025

6 Çizili

#Enformasyon kimin için iletilmektedir? 10.sf

# 16.yüzyılda Venedik'te gazetecilik mesleği ve sanatına uygun olarak ve daha çok ticaretle uğraşan insanlara ilişkin enformasyon toplayan yazan ve bir ölçüde düzenli olarak yazılanları içeren broşürlerden söz edilmektedir. 27.sf

# Anonim anlatılar, kurgusal okur mektupları ve aile dizilerinden oluşan üç biçim, günümüz yazılı basın gazeteciliği için geçerli değildir. (Haydar Dümen?). 30.sf

# Yanlış enformasyonda gazeteci diğer toplumsal aktörlerin yorumlama biçimlerini üstlenmektedir. 31.sf

# Entelektüel olmayan alımlayıcı, kesin bir düşünceye sahip değildir ve sansasyon yönelimlidir. 32.sf

# Renger popüler gazeteciliği "gazeteciliğin, kitle eğlencesinin ve reklamın entegrasyonu" olarak açıklamaktadır. (+ ideoloji for türKey) 34.sf

# Langer "öteki haber" olarak nitelendirdiği bulvar medyasının önemsiz, banal ve müptezel konularını, apolitikleşmenin bir aracı olarak değil aksine politikanın formları olarak kabul etmiştir.  34.sf

# Gazeteciler "bağımsız profesyonel" ve aynı zamanda "çıkar yönelimli"dirler; gazeteciler "güvenilir kahraman" ve yanı zamanda "kitlelerin aldatıcısı"dırlar. 35.sf

# Van Zoonen eril ve dişil gazetecilik. 35.sf

# Enformasyon okuyucuyu, toplumda demokratik katılımına yöneltmek görevine sahiptir. 36.sf

# Gazetecilik ifadeleri dünyanın nasıl olduğuna ilişkin bilgilerin yanında nasıl olabileceği ve olması gerektiğine ilişkin iletiler içermektedir. Gazetecilik toplumsal bağlantıları yorumlamakta doğru ve yanlışın, iyi kötünün, istenilenin ve istenilmeyenin yargılanması için kriter olarak normlar belirlemektedir. 37.sf

# Kasper Stieler - Gazete Keyfi ve Yararları 37.sf

# farklı türde zekilik sağlayacağını düşünmüştür 38.sf

# Christian Thomassius - Monats-Gespräche 38.sf

# gazete okumayı bir sanata dönüştürmeyi isteyen Schlözer'in 39.sf

# Georg Wilhelm Friedrich Hegel - Bamberger Zeitung 39.sf

# Hegel gazetenin aileyi ve yurttaş toplumunu kapsayan devlet hizmeti çerçevesinde tanımlanması gerektiğini düşünmüştür. Gazete devletin istikrar kazanmasına yardımcı olmalı devlet de gazeteyi sübvanse etmelidir. Devlete yönelik eleştiriler ise geçersizdir. 39.sf

# Robert Eduard Prutz - Alman gazeteciliğinin tarihi 39.sf

# Prutz gazeteciyi adı tanımlanamayan ancak "ulus" ya da "halk" olarak var olan çelişkili toplumun zaman söyleminin sözcüsü ve belgeleyicisi olarak düşünmüştür. 39.sf

# Bu nedenle gazetecilikte gizli sinirler ve zamanın gizli damarları vardır. Zamanın en gizli sinirleri ve damarları kararsız ve geçici doğasından dolayı gazetecilikte bulunmaktadır. 40.sf

# Wrede - Gazetecilik el kitabı 42.sf

# Erich Everth " Gazetecinin temle işlevi iletimin her çeşididir. Gazetecilik bir yandan dünya ile bireyler arasında, diğer yandan ise devletin yöneticileri ile politikanın üreticileri ve toplum arasında bağlantı kurmaktadır. 42.sf

# Max Weber - gazete sosyolojisi çalışma planı 43.sf

# Karl Jaeger - Gazete Bilgisinden Kamu iletişimi Basın yayın bilimine 44.sf

# Manferd Rühl 47.sf

# Haber seçimi kuramları; haber değeri, kapı bekçisi ve haberde önyargı araştırmalarını kapsamaktadır. 71.sf

# Walter Lippmann " bir olayın haber değerine sahip olabilmesi için alışılmışın dışında (sürpriz, sansasyonel) olması, tasarlanması, süreyle sınırlandırılması, yapısının basit olması ve bir mantığa sahip bulunması, olaya etkili veya ünlü kişilerin katılması ve olay yerinin okura yakın olması gerekmektedir." 72.sf

# Carl Warren " olayın dolaysızlığı,mekansal yakınlık, olaya karışanların seçkim olması, alışılmışın dışında olması, gerilim içermesi, duygu yoğunluğu olması (heyecan) ve tutarlılık içermesidir. 72.sf

# Douglas Wood Miller dolaysızlık, yakınlık, alışılmışın dışında olmak, seçkin olmak, gerilim, çatışma ve insanla ilgili olmak üzere yedi haber faktörü belirlemiştir. 73.sf

# Laurence R.Cambell ve Roland E. Wolsey ... dolaysızlık, yakınlık, şiddet ... önemliliği 73.sf

# Wilbur Schramm ... heyecan uyandıran cinayet ve kaza içerikli olayları ya da spor konularını içeren haberleri "dolaysız ödül", öncelikle politik olaylardan oluşan ve okura daha iyi bir yönelim sağlayan haberleri ise "geciktirilen ödül" olarak nitelendirmiştir. 73.sf

# Schramm haber elementleri olarak yakınlık, sansasyonalite, zarar ve insanla ilgili konuları belirlemektedir. 73.sf

# Östgaard 3 faktör : basitleştirme - özdeşleşme - sansasyonalite 74.sf

# Östgaard ... medya elit ulusların politik liderlerinin bireysel eylemlerini abartarak statükoyu güçlendirmektedir. Medya dünyayı gerçekte olduğundan daha fazla çatışmalı olarak sunmakta ve şiddet içerikli çatışma çözümünü vurgulamaktadır.  Medya dünyanın güçlü ve zayıf statüse sahip devletler olarak bölünmesini güçlendirmekte ya da en azından varolan durumu korumaktadır. 75.sf

# Galtung ve Ruge: Frekans - Dikkat çekme eşiği - Tek anlamlılık - Kültürel yakınlık - uygunluk - Sürpriz - Süreklilik - Değişkenlik - Elit ulus faktörü - Elit kişiler - Kiişiselleştirme - Negatiflik 76.sf

# Staab - Final Model 83.sf

# Schulz ve Staab ...Süreklilik, önem, elit kişi ve negativizm ... görüş birliğine varmışlardır. 84.sf

# Kapı bekçisi kuramı gazeteciye kapalı su bendinin bekçisi rolünü vermektedir. 85.sf

# Kapı bekçisi neyin haber olup olmayacağını belirlemektedir. 85.sf

# Haber seçme ve eleme sürecinde ileri sürülen kriterleri iki gruba ayırmıştır. Bunlar öznel (haber öznel nedenle önemsiz görülmekte, ilginç bulunmamakta ya da kötü yazılmış olarak sınıflandırılmaktadır) ve nesnel kriterlerdir (zaman ya da yer yetersizliği haber seçime etki etmektedir). 86.sf

# Breed ve Gieber; iktidar, egemenlik, bürokrasi ve sosyalizasyonu gazetecilik araştırmalarının konusu yapmışlardır. 87.sf

# Haber elemesi sınırlı ölçüde gazetecinin öznel deneyimleri, düşünceleri ve beklentileri, büyük ölçüde ise redaksiyonun ve gazetenin (zaman baskısı, yer sorunu) örgütsel ve teknik koşulları tarafından belirlenmektedir. 88.sf

# Gazeteci artık etkin değil edilgen olarak konumlandırılmakta ve meslektaş yönelimi, sosyalizasyon, gazetenin etkisi, yerel iktidar yapısı, gazetenin büyüklüğü gibi çeşitli etkilerin altında bulunduğu varsayılmaktadır. 88.sf

# E. Anderson ve Luita B. Swales " balance and the writers attitude in news stories and editorials" 91.sf

# araçsal aktüelleştirme 92.sf

# haberde önyargı/ taraflılık ... medya kuruluşuna ya da redaksiyona dışarıdan yapılan ekonomik ve politik baskılar... 94.sf

# Türkçe bilimsel yazmanın ve okumanın zorluğu + Türkçe'nin bir hikaye dili oluşu. bnm

# Toplumsal olarak paylaşılan realiteyi sunmak temel işlev olarak görülen medyanın sistem kuramı perspektifinden toplumu yönlendirdiğini söylemek olası olmamaktadır. 102.sf

# Yapılar gazeteciler ile sosyal çevre arasındaki iletişim yapısını basitleştiren sınırlandırılabilir beklenti beklentileridir. !bu cümle ne yaa! 108.sf

# Weischenberg gazeteciliğin temel işlevini, çeşitli sosyal sistemlerden enformasyon toplamak seçmek işlemek ve bu enformasyonları tekrar sosyal sistemlere sunmak olarak belirlemektedir. 112.sf

# Gazetecilik kendi başarımlarını ve yapısını sınayan, uyum gösteren ve değişimden çok istikrara yönelen bir sosyal sistemdir. 117.sf

# Kültürel çalışmaların odak noktasında kültür, medya ve iktidarın bağlamsal olarak araştırılması ve ilişkilerinin değişiminin irdelenmesi yer almaktadır. 129.sf

# John Hartley - Theory Shopping 129.sf

# Medyaya iktidar ve egemenlik yapılarını eklemleyerek çözümlemeyi amaçlamaktadır. 130.sf

# Andreas Hepp, Carsten Winter - Kültür medya iktidar 130.sf

# Kültür dilde kendini açığa çıkaran bir anlam sistemidir. 132.sf

# Okuma biçimleri egemen okuma müzakereci okuma ve muhalif okumadır. 144.sf

# Okur/ yazarlık modeli ile okuyucuyu alımlanan metnin yazarı olarak kabul etmektedir. 145.sf

# Eylem ile davranış arasındaki temel fark insanların eylemlerinden dolayı sorumlu tutulmaları, eylemlerinden dolayı kendilerine sempati ya da antipati gösterilmesi, eylemlerin nedenselleştirilebilmesi ve planlanabilmesidir. 158.sf

# Bourdieu habitus formlarını sürekli eğilimler (düzenlemeler) ve yapılandırılmış yapılar olarak etki etmeye elverişli yapılandırılmış yapılan sistemi yani pratik formları ve temsillerin üretim ve yapılandırma ilkesi olarak tanımlamaktadır. !böyle tanımlıyosa tanımlamasın! 183.sf

# Nieland televizyon alanında ticarileşmeye yol açan beş program stratejisinin bulunduğunu söylemektedir. Bunlar reklam ekonomisinin hedef kitlesinin isteğiyle birlikte izleyicinin zevkine yönelim, programların genişletilmesi, başarılı program tasarımlarının farklılaşması, programların yakınsaması ve zıtlaşmasının bir aradalığı ve üretimin rasyonelleştirilmesidir. 193.sf

# Wehler toplumun araştırılması için üç boyut belirlemektedir. Egemelik/politika, ekonomi ve kültür. 205.sf